خلاصه نویسی با هوش مصنوعی؛ پرامپت خلاصه کردن متن، جلسه و کتاب

برای خلاصه‌نویسی با هوش مصنوعی، متن کامل را به مدل بدهید و مشخص کنید خلاصه برای چه کسی، با چه طولی و در چه قالبی لازم است. سپس از مدل بخواهید برای هر نکته، جمله پشتیبان آن را از متن اصلی نشان دهد تا اعداد، نام‌ها و نتیجه‌ها را بتوانید سریع بررسی کنید.

این راهنما برای متن‌های عمومی مثل مقاله، صورت‌جلسه، فصل کتاب، اخبار، رونوشت ویدئو و قرارداد نوشته شده است. اگر مقاله پژوهشی دارید، روش تفکیک هدف، روش و یافته در راهنمای پرامپت خلاصه‌سازی مقاله علمی آمده است.

چه نوع خلاصه‌ای لازم دارید؟

«این را خلاصه کن» معمولاً خروجی‌ای با طول و تمرکز تصادفی می‌دهد. پیش از نوشتن پرامپت، یکی از قالب‌های زیر را انتخاب کنید:

پرامپت پایه خلاصه کردن متن

این قالب برای بیشتر متن‌ها کار می‌کند. هر بخش داخل کروشه را با نیاز خود پر کنید:

متن زیر را برای [مخاطب] خلاصه کن.
هدف خلاصه: [تصمیم‌گیری / مرور سریع / ارائه / یادگیری]
قالب: [یک‌خطی / فهرست نکات / خلاصه مدیریتی / ساختاریافته]
طول: حداکثر [تعداد] کلمه.

فقط از اطلاعات همین متن استفاده کن و چیزی از خودت اضافه نکن.
اعداد، تاریخ‌ها و نام‌ها را دقیقاً همان‌طور که در متن آمده نگه دار.
اگر بخشی از متن مبهم یا متناقض است، آن را جدا گزارش کن.
نظر نویسنده را از واقعیت‌های گزارش‌شده جدا کن.

متن:
[متن کامل]

پرامپت خلاصه‌نویسی برای هر نوع متن

خلاصه مقاله طولانی

این مقاله را در سه لایه خلاصه کن:
۱. یک جمله که ادعای اصلی را بگوید.
۲. پنج نکته کلیدی، هر کدام حداکثر ۲۵ کلمه.
۳. یک بند درباره اینکه نویسنده برای ادعایش چه شواهدی آورده و کجا شواهد کافی نیست.
مثال‌ها و حاشیه‌ها را حذف کن مگر برای فهم نکته اصلی لازم باشند.
مقاله: [متن]

خلاصه کردن جلسه با هوش مصنوعی

از یادداشت یا رونوشت جلسه زیر، این بخش‌ها را استخراج کن:
- تصمیم‌های گرفته‌شده؛
- کارهای بعدی در جدولی با ستون‌های کار، مسئول، مهلت؛
- موضوع‌هایی که بدون نتیجه ماندند؛
- سؤال‌هایی که باید پیگیری شوند.
اگر برای کاری مسئول یا مهلت گفته نشده، بنویس «مشخص نشده» و حدس نزن.
نظرهای شخصی را به‌عنوان تصمیم ثبت نکن.
یادداشت جلسه: [متن]

خروجی این پرامپت را می‌توانید مستقیم به ایمیل پیگیری تبدیل کنید. پیش از ارسال، نام مسئول‌ها و مهلت‌ها را با حاضران جلسه تطبیق دهید.

خلاصه فصل کتاب با ChatGPT

برای خلاصه کتاب، متن فصل را خودتان وارد کنید. اگر فقط نام کتاب را بدهید، مدل ممکن است از حافظه‌اش جزئیاتی بسازد که در کتاب نیست. خلاصه برای استفاده شخصی و مطالعه است. انتشار بخش‌های طولانی از متن کتاب، حتی به شکل خلاصه نزدیک به اصل، ممکن است حق نشر را نقض کند.

این متن، فصل [شماره] از کتاب [نام] است. آن را برای مطالعه شخصی خلاصه کن:
- ایده اصلی فصل در دو جمله؛
- مفاهیم کلیدی همراه یک تعریف کوتاه برای هر کدام؛
- مثال یا داستانی که نویسنده برای توضیح استفاده کرده، در یک خط؛
- سه سؤال برای مرور فصل.
فقط بر پایه همین متن بنویس و از بقیه کتاب چیزی فرض نکن.
متن فصل: [متن]

خلاصه مجموعه خبر

چند خبر درباره [موضوع] را در زیر آورده‌ام. هر خبر تاریخ و منبع دارد.
یک گزارش خلاصه بنویس که:
- رویدادها را به ترتیب زمانی بیاورد؛
- برای هر ادعا، منبع و تاریخ آن را داخل پرانتز بنویسد؛
- جاهایی که منابع با هم اختلاف دارند را جدا نشان دهد؛
- چیزی که در خبرها نیامده را نتیجه‌گیری نکند.
اخبار: [خبر ۱ با تاریخ و منبع] / [خبر ۲ …]

خلاصه رونوشت پادکست یا ویدئو

این رونوشت یک [پادکست / ویدئو / وبینار] است و ممکن است خطای تایپی یا جمله ناقص داشته باشد.
۱. موضوع اصلی و نکته‌های مهم را در فهرست بیاور.
۲. اگر زمان‌نما (timestamp) در متن هست، کنار هر نکته بنویس.
۳. توصیه‌های عملی گوینده را جدا فهرست کن.
۴. جمله‌هایی که در رونوشت نامفهوم‌اند را علامت بزن و معنی‌شان را حدس نزن.
رونوشت: [متن]

خلاصه قرارداد یا متن حقوقی

خلاصه هوش مصنوعی جای مشاوره حقوقی را نمی‌گیرد. از آن برای فهم ساختار متن و پیدا کردن بندهای مهم استفاده کنید و تصمیم نهایی را پس از خواندن خود بندها، و در صورت لزوم با مشورت متخصص، بگیرید.

قرارداد زیر را به زبان ساده خلاصه کن. این خلاصه مشاوره حقوقی نیست و فقط برای فهم اولیه است.
برای هر مورد، شماره بند دقیق را کنار آن بنویس:
- تعهدات هر طرف؛
- مبلغ، زمان پرداخت و جریمه‌ها؛
- مدت قرارداد و شرایط فسخ؛
- بندهایی که برای من ریسک یا ابهام دارند.
اگر موضوعی در قرارداد نیامده، بنویس «در متن نیست».
متن قرارداد: [متن]

مقایسه دو متن

دو متن زیر را مقایسه کن و نتیجه را در جدولی با ستون‌های موضوع، متن الف، متن ب و تفاوت بیاور.
در پایان بگو کدام موارد فقط در یکی از دو متن آمده‌اند.
نظر نده که کدام بهتر است، مگر اینکه معیار را خودم بدهم: [معیار / ندارد]
متن الف: [متن]
متن ب: [متن]

این پرامپت برای مقایسه دو نسخه یک سند، دو پیشنهاد قیمت یا دو مقاله درباره یک موضوع مفید است.

خلاصه متن‌های خیلی طولانی

اگر متن از ظرفیت یک پیام بیشتر است، یا مدل بخش‌های میانی را جا می‌اندازد، متن را تکه‌تکه خلاصه کنید و در پایان تکه‌ها را با هم ادغام کنید.

مرحله ۱ (برای هر بخش جداگانه):
این بخش [شماره] از [تعداد کل] یک سند است. آن را در حداکثر ۱۵۰ کلمه خلاصه کن، اعداد و نام‌ها را دقیق نگه دار و اصطلاحات کلیدی را فهرست کن.
بخش: [متن]

مرحله ۲ (پس از خلاصه همه بخش‌ها):
این‌ها خلاصه بخش‌های یک سند هستند. یک خلاصه نهایی [قالب] بنویس.
تکرارها را ادغام کن، تناقض‌های بین بخش‌ها را گزارش کن و ترتیب منطقی سند را حفظ کن.
خلاصه‌ها: [خلاصه ۱] … [خلاصه آخر]

تکه‌ها را از جای طبیعی متن، مثل عنوان فصل یا بخش، جدا کنید، نه وسط پاراگراف. اگر اصطلاحی در همه بخش‌ها تکرار می‌شود، در مرحله دوم از مدل بخواهید همه را به یک شکل بنویسد.

نمونه کامل: خلاصه صورت‌جلسه، قبل و بعد

این نمونه آموزشی و فرضی است و نشان می‌دهد مشخص کردن قالب و قواعد چه تفاوتی در خروجی ایجاد می‌کند. فرض کنید یادداشت خام یک جلسه کاری کوتاه این است:

جلسه هفتگی تیم فروش، سه‌شنبه. سارا گفت کمپین پاییز باید دو هفته عقب بیفتد چون عکس‌های محصول آماده نیست. رضا موافق بود ولی گفت اگر تا جمعه عکس‌ها برسد شاید فقط یک هفته عقب بیفتد. قرار شد مریم با عکاس تماس بگیرد. درباره قیمت جدید بحث شد ولی تصمیمی گرفته نشد. علی گفت گزارش فروش ماه قبل را تا پنجشنبه می‌فرستد. سؤال: آیا بودجه تبلیغات تغییر می‌کند؟ کسی جواب نداد.

پرامپت ضعیف: «این جلسه را خلاصه کن.»

خروجی احتمالی: یک بند کلی مثل «تیم فروش درباره کمپین پاییز، قیمت جدید و گزارش فروش صحبت کرد و تصمیم گرفت کمپین عقب بیفتد.» این خلاصه دو مشکل دارد: «تصمیم گرفت کمپین عقب بیفتد» دقیق نیست، چون مدت تأخیر هنوز مشروط است؛ و مسئول کارها و سؤال بی‌پاسخ گم شده‌اند.

پرامپت بهتر: همان پرامپت «خلاصه کردن جلسه» در بالای این صفحه، که تصمیم‌ها، کارها با مسئول و مهلت، موضوع‌های بی‌نتیجه و سؤال‌های باز را جدا می‌خواهد.

خروجی مطلوب:

تصمیم‌ها:
- شروع کمپین پاییز عقب می‌افتد؛ مدت تأخیر یک یا دو هفته است و به رسیدن عکس‌ها تا جمعه بستگی دارد.

کارهای بعدی:
| کار | مسئول | مهلت |
| تماس با عکاس | مریم | مشخص نشده |
| ارسال گزارش فروش ماه قبل | علی | پنجشنبه |

بدون نتیجه:
- قیمت جدید (بحث شد، تصمیمی گرفته نشد).

سؤال‌های باز:
- آیا بودجه تبلیغات تغییر می‌کند؟ (بی‌پاسخ ماند)

در نسخه دوم، شرطی بودن تأخیر حفظ شده، مهلت تماس با عکاس به‌جای حدس «مشخص نشده» آمده و سؤال بی‌پاسخ ثبت شده است. همین جزئیات است که خلاصه را قابل اقدام می‌کند.

نسخه‌های دیگر پرامپت پایه

پرامپت پایه را می‌توانید برای نیازهای مختلف کمی تغییر دهید. هر کدام از این نسخه‌ها را به انتهای پرامپت پایه اضافه کنید یا جایگزین بخش «قالب» کنید.

خلاصه برای مخاطب غیرمتخصص

خلاصه را برای کسی بنویس که با این حوزه آشنا نیست. اصطلاحات تخصصی را یا حذف کن یا در یک عبارت کوتاه توضیح بده. جمله‌ها کوتاه باشند و برای مفهوم اصلی یک مثال روزمره بیاور، به شرطی که معنی متن را تغییر ندهد.

خلاصه با سطح‌های مختلف جزئیات

سه نسخه از خلاصه بنویس: ۳۰ کلمه‌ای، ۱۰۰ کلمه‌ای و ۳۰۰ کلمه‌ای. هر نسخه بلندتر باید همه نکته‌های نسخه کوتاه‌تر را داشته باشد و فقط جزئیات اضافه کند، نه نکته متناقض.

خلاصه به شکل پرسش و پاسخ

محتوای متن را به ۵ تا ۸ پرسش و پاسخ کوتاه تبدیل کن؛ پرسش‌هایی که یک خواننده عادی احتمالاً درباره این موضوع دارد. پاسخ هر پرسش فقط از متن باشد و اگر متن پاسخی ندارد، آن پرسش را ننویس.

خلاصه به زبان دیگر

متن به [زبان مبدأ] است. خلاصه را به فارسی روان بنویس. نام‌های خاص را یک بار به خط اصلی داخل پرانتز بیاور و اصطلاحاتی که معادل فارسی جاافتاده ندارند را ترجمه نکن، فقط توضیح بده.

خلاصه با تمرکز روی یک پرسش

کل متن را خلاصه نکن. فقط بخش‌هایی را که به این پرسش مربوط‌اند پیدا و خلاصه کن: [پرسش من]. اگر متن به این پرسش پاسخ نمی‌دهد، صریح بگو.

نسخه آخر برای سندهای طولانی که فقط یک بخش آن برایتان مهم است بسیار کاربردی است و احتمال جا افتادن نکته مرتبط را کم می‌کند.

چطور دقت خلاصه را بررسی کنیم؟

خطاهای رایج خلاصه‌های ماشینی معمولاً در جزئیات است:

• اعداد: مبلغ، درصد، تاریخ و واحد را با متن اصلی تطبیق دهید.
• نام‌ها: نام افراد، سازمان‌ها و محصولات ممکن است جابه‌جا یا ساده شوند.
• منفی‌ها: «تأیید نشد» ممکن است به «تأیید شد» تبدیل شود؛ جمله‌های منفی را جداگانه بررسی کنید.
• قطعیت: «ممکن است» و «احتمالاً» در خلاصه نباید به «قطعاً» تبدیل شود.
• حذف: بخش‌های میانی متن‌های طولانی بیشتر از بقیه جا می‌افتند.

برای بررسی سریع، این پرامپت را بعد از گرفتن خلاصه بفرستید:

برای هر نکته خلاصه‌ای که نوشتی، جمله یا عبارت دقیقی از متن اصلی را که پشتیبان آن است نقل کن.
اگر نکته‌ای پشتیبان مستقیم در متن ندارد، آن را علامت بزن.
فهرست همه اعداد و تاریخ‌های خلاصه را با محل آن‌ها در متن اصلی بیاور.

نقل‌قول‌ها را خودتان در متن اصلی جست‌وجو کنید. اگر نقل‌قولی پیدا نشد، احتمال دارد آن نکته ساخته مدل باشد.

رفع مشکلات رایج در خلاصه‌نویسی

اگر پس از دو بار اصلاح هنوز خروجی مناسب نیست، یک گفت‌وگوی تازه شروع کنید و پرامپت اصلاح‌شده را از ابتدا با متن کامل بفرستید. گاهی پیام‌های قبلی یک گفت‌وگو مدل را به سمت همان خروجی نادرست می‌کشند.

اشتباهات رایج در خلاصه کردن متن با هوش مصنوعی

• دادن لینک به‌جای متن: همه ابزارها به محتوای لینک دسترسی ندارند و ممکن است بدون اعلام، از روی عنوان یا حدس خلاصه بسازند. متن را خودتان در پیام بگذارید.
• اعتماد به خلاصه برای تصمیم مهم: برای قرارداد، گزارش مالی یا متن پزشکی، خلاصه فقط نقشه راه است. بندهای مهم را در متن اصلی بخوانید.
• خلاصه کردن خلاصه: هر بار خلاصه گرفتن از خلاصه قبلی، جزئیات بیشتری را از بین می‌برد. اگر نسخه کوتاه‌تر می‌خواهید، از متن اصلی شروع کنید یا از پرامپت «سطح‌های مختلف جزئیات» استفاده کنید.
• نادیده گرفتن محرمانگی: پیش از وارد کردن صورت‌جلسه یا قرارداد، اطلاعات شخصی، شماره حساب و نام مشتری‌ها را حذف یا جایگزین کنید و سیاست ابزار درباره داده‌ها را بدانید.
• پرسیدن چند چیز در یک پرامپت: اگر هم خلاصه، هم نقد و هم پیشنهاد می‌خواهید، آن‌ها را در مرحله‌های جدا بخواهید تا خلاصه با نظر مدل قاطی نشود.
• بررسی نکردن جمله‌های منفی: تبدیل «نشد» به «شد» از خطرناک‌ترین خطاهاست، چون خلاصه روان به نظر می‌رسد و خطا دیده نمی‌شود.

پرسش‌های پرتکرار درباره خلاصه‌نویسی با هوش مصنوعی

خلاصه چقدر باید کوتاه باشد؟

به هدف بستگی دارد. برای تصمیم سریع یک یا دو جمله کافی است، برای مرور معمولاً یک دهم تا یک پنجم طول متن مناسب است، و برای گزارش مدیریتی یک صفحه. عدد مشخص بدهید تا خروجی قابل پیش‌بینی باشد.

آیا می‌توان فایل PDF را برای خلاصه فرستاد؟

برخی ابزارها فایل را می‌پذیرند، اما استخراج متن از PDF، به‌خصوص PDF اسکن‌شده یا دارای جدول، ممکن است ناقص باشد. اگر خلاصه بخشی را جا انداخت، متن همان بخش را کپی کنید و جداگانه بفرستید.

خلاصه را فارسی بخواهیم یا به زبان متن اصلی؟

اگر متن انگلیسی است و خلاصه فارسی می‌خواهید، مدل هم‌زمان ترجمه و خلاصه می‌کند و خطای هر دو ممکن است جمع شود. برای متن‌های حساس، اول خلاصه را به زبان اصلی بگیرید و بعد ترجمه کنید.

برای خلاصه جلسه، رونوشت خودکار کافی است؟

رونوشت خودکار معمولاً نام‌ها و اصطلاحات تخصصی را اشتباه ثبت می‌کند. پیش از خلاصه، فهرست درست نام حاضران و اصطلاحات را در پرامپت بدهید تا مدل آن‌ها را اصلاح کند.

چک‌لیست نهایی خلاصه

1. مخاطب، هدف، قالب و طول خلاصه را در پرامپت مشخص کرده‌اید.
2. متن کامل را خودتان داده‌اید، نه فقط عنوان یا لینک.
3. اعداد، نام‌ها و تاریخ‌ها با متن اصلی یکی است.
4. جمله‌های منفی و میزان قطعیت درست منتقل شده‌اند.
5. برای متن طولانی، هیچ بخشی جا نیفتاده است.
6. نظر نویسنده از واقعیت گزارش‌شده جداست.
7. برای قرارداد، پزشکی یا تصمیم‌های مهم، متن اصلی را هم خوانده‌اید.

اگر خلاصه‌نویسی کار تکراری شماست، پرامپت‌های آماده و آزموده‌شده این حوزه را در دسته خلاصه‌سازی و آموزش و پژوهش ببینید. برای مقاله‌های علمی، پرامپت خلاصه‌سازی مقاله علمی برای غیرمتخصص ساختار کامل‌تری دارد. راهنماهای دیگر در آموزش پرامپت‌نویسی آمده‌اند.